تاثیر پذیری تحولات ژئوپلیتیک ایران از استراتژی آمریکا در خاورمیانه

قسمتی از متن پایان نامه :

انواع تهدیدهای امنیتی را می‏توان در قوم گرایی، اختلافات مرزی، ناسیونالیسم افراطی، جدایی طلبی، نابرابری‏ها ومشکلات اقتصادی جستجو نمود. به اظهار دیگر، منطقه قفقاز هم به جهت بحران‌های دورن‌زاد مانند منازعات قومی و هم به جهت عوامل برون‌زاد که از سوی قدرت‌های ذینفوذ بر منطقه تحمیل می گردد، همواره با معضلات امنیتی روبه‌رو بوده می باشد.

نکته دیگری که می­توان آن را مخرج مشترک همکاری و رقابت بازیگران منطقه­ای و فرامنطقه­ای در تحولات منطقه قفقاز دانست، موضوع انرژی و چگونگی انتقال آن می باشد. «به گونه ای که مزیت اصلی ژئوپلیتیک این منطقه، کنترل جریان انتقال منابع نفت و گاز به بازارهای مصرف می باشد». (Buzan, and Waver,2003, p.422) این امر موجب شده می باشد که «موضوع امنیت قفقاز به عنوان موضوعی منطقه­ای و جهانی مورد توجه قرار گیرد و بازیگران منطقه­ای و فرامنطقه­ای استراتژی امنیتی خود را با استراتژی صادرات نفت و خطوط انتقال نفت و گاز گره بزنند». (Russetsky, 2002, pp.29-36) چالش­های پدید آمده بر سر طرح­هایی مانند خط لوله نابوکو و باکو-تفلیس- جیهان که موجب صف­آرایی کشورهای مختلف پیش روی یکدیگر گردید، نمونه بارز پیوند میان امنیت و سیاست با مسائل انرژی در منطقه قفقاز جنوبی می باشد. نتیجه کلی آن که تقابل منافع بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه­ای در حوزه­های مختلف، یکی از چالش­های عمده امنیتی منطقه قفقاز جنوبی به شمار می­رود و در بسیاری از موارد تاثیر این عامل موجب امنیتی شدن مسائل غیر امنیتی می­گردد که هزینه­های سنگینی را متوجه کشورهای منطقه می کند. (داداندیش و کالجی،92 ص389)

منطقه قفقاز همواره یکی از مناطق با اهمیت در حوزه سیاست و روابط خارجی ایران بوده می باشد. در دوره پس از فروپاشی شوروی، این منطقه به دلیل شرایط متحول و پرفراز و نشیب خود اغلب منبع بروز مسائل تازه‌ای برای سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بوده می باشد.

به گونه طبیعی، واحدهای ملی تحولات در کشورهای همجوار و مناطق پیرامونی خود را با حساسیت رصد می‌کنند و هرگونه تحول یا تحرکی را با در نظر داشتن منافع ملی خود مورد ارزیابی قرار می‌دهند. از سوی دیگر، ایفای تأثیر مؤثر در یک ساختار منطقه‌ای نیازمند سطحی از قدرت، توانمندی و همچنین اراده کافی و برنامه‌ریزی برای اتخاذ چنین مسئولیتی می باشد. از زاویه هریک از این دو قاعده کلی، منطقه قفقاز در دوره پس از فروپاشی شوروی، برای جمهوری اسلامی ایران از اهمیت برخوردار بوده می باشد و از این‌رو با رویکرد و حساسیتی ویژه مورد توجه آن قرار داشته می باشد. برای جمهوری اسلامی ایران منطقه قفقاز بنا بر سه دسته از علت های از اهمیت برخوردار می باشد:

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

  1. علت های فرهنگی ـ تاریخی: پیوندهای تاریخی و فرهنگی میان ایران و اقوام ساکن در منطقه قفقاز این منطقه را به یکی از مناطق ویژه در سیاست خارجی ایران تغییر داده می باشد. اگرچه سلطه هفتاد ساله شوروی بر منطقه قفقاز میان ایران و این منطقه فاصله ایجاد نمود، اما عمق پیوندهای فرهنگی – تاریخی میان ایران و قفقاز یکی از مهمترین دلیل توجه ایران به این منطقه بوده می باشد.
  2. اقتصادی – تجاری: منطقه قفقاز به گونه تاریخی یکی از مهمترین مسیرهای ایران به روسیه و اروپا بوده می باشد و سابقه همکاری‌های تجاری میان بازرگانان ایرانی و تجار منطقه قفقاز به چندین قرن می‌رسد. در سال‌های اخیر، موضوع انرژی و ظرفیت‌های همکاری در این زمینه اهمیت اقتصادی این منطقه را برای ایران افزایش داده می باشد.

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

 

  • شناسایی استراتژی دولت آمریکا در منطقه خاور میانه
  • ایجاد راهکارهای موثر در پیامدهای استراتژی دولت آمریکا در خاور میانه
  • کوشش در جهت ایجاد همگرایی با کشورهای خاور میانه در مقابله با استراتژی آمریکا در خاور میانه

 دانلود متن کامل پایان نامه جغرافیا در لینک پایین صفحه